Sektör Rotasyonu: Göreceli Güç ile BIST'te Doğru Tarafta Durmak

BIST'te endeks yatay giderken bir sektörün sessizce %40 yaptığı yıllar gördüm — ve tam tersini: endeks ralli yaparken elimdeki sektörün yerinden kımıldamadığı yıllar da. Zamanla şu kanaate vardım: hisse seçiminden önce sektör seçimi gelir. Doğru sektördeyseniz vasat hisse bile taşır; yanlış sektördeyseniz en iyi bilanço bile kurtarmaz.

Göreceli Güç Nedir?

Buradaki göreceli güç (relative strength), RSI ile karıştırılmasın: bir sektörün getirisinin piyasaya kıyasla ne durumda olduğudur. XBANK son 3 ayda %20, XU100 %10 yaptıysa bankacılığın göreceli gücü pozitiftir — sermaye o sektöre akıyordur.

Rotasyon sisteminin arkasındaki gözlem, momentumun kesitsel (cross-sectional) versiyonudur: kazanan sektörler bir süre kazanmaya devam eder. Sermaye BIST'te sektörler arasında dalgalar halinde döner — bir dönem bankacılık, bir dönem sanayi ihracatçıları, bir dönem perakende. Bu dalgaların tepesini tahmin edemezsiniz; ama süren dalgaya binmek için tahmine gerek yoktur, ölçüm yeter.

Adım 1: Sektör Verisi ve Skor

Beş ana sektör endeksini çekip, kısa ve orta vadeyi birlikte tartan bileşik bir göreceli güç skoru hesaplıyoruz. Tek pencere kullanmamak bilinçli: 1 aylık momentum gürültülü, 6 aylık ağır kalıyor; harman ikisinden de pay alıyor.

import yfinance as yf
import pandas as pd
import numpy as np

sektorler = {
    "XBANK.IS": "Bankacılık",
    "XUSIN.IS": "Sınai",
    "XUTEK.IS": "Teknoloji",
    "XGIDA.IS": "Gıda",
    "XHOLD.IS": "Holding",
}

fiyat = yf.download(list(sektorler) + ["XU100.IS"],
                    start="2018-01-01", auto_adjust=True)["Close"].dropna()
aylik = fiyat.resample("ME").last()

# Göreceli seri: sektör / XU100
gorece = aylik[list(sektorler)].div(aylik["XU100.IS"], axis=0)

# Bileşik skor: 1, 3 ve 6 aylık göreceli getirilerin eşit ağırlıklı ortalaması
skor = (gorece.pct_change(1) + gorece.pct_change(3) + gorece.pct_change(6)) / 3

💡 Not: Sektör endekslerinde ağırlıklar birkaç büyük hissede yoğunlaşır; XBANK sinyali aslında büyük ölçüde 3-4 bankanın sinyalidir. Skoru yorumlarken bunu aklınızda tutun.

Adım 2: Rotasyon Kuralı

Her ay sonunda skorlar sıralanır, en güçlü iki sektör eşit ağırlıkla bir sonraki ay taşınır. İki sektör tutmak tek sektöre göre daha az heyecanlı ama çok daha yaşanabilir — tek sektör versiyonunun drawdown'ı bende uzun vadede taşınabilir çıkmadı.

TOP_N = 2

def secimler(skor, top_n=TOP_N):
    s = {}
    for tarih, satir in skor.dropna().iterrows():
        s[tarih] = list(satir.nlargest(top_n).index)
    return s

portfoy = secimler(skor)

# Örnek çıktı: son ayın seçimi
son = list(portfoy)[-1]
print(son.date(), "->", [sektorler[t] for t in portfoy[son]])

Adım 3: Backtest — XU100'e Karşı

Seçim ay sonunda yapılır, pozisyon bir sonraki ay taşınır; sektör değişimlerinde işlem maliyeti düşülür.

def rotasyon_backtest(aylik, portfoy, komisyon=0.002):
    getiri = aylik.pct_change()
    tarihler = sorted(portfoy)
    sonuc, onceki = [], set()
    for i, t in enumerate(tarihler[:-1]):
        gelecek = tarihler[i + 1]
        secim = portfoy[t]
        r = getiri.loc[gelecek, secim].mean()      # eşit ağırlık
        degisen = len(set(secim) - onceki)          # yeni giren sektör sayısı
        r -= komisyon * degisen / len(secim)
        sonuc.append((gelecek, r))
        onceki = set(secim)
    s = pd.Series(dict(sonuc))
    sharpe = s.mean() / s.std() * np.sqrt(12)
    egri = (1 + s).cumprod()
    dd = (egri / egri.cummax() - 1).min()
    return sharpe, dd, egri

sharpe, dd, egri = rotasyon_backtest(aylik, portfoy)
print(f"Sharpe: {sharpe:.2f}  MaxDD: {dd:.1%}")

💡 Not: Sektör endeksine doğrudan yatırım yapılamaz; uygulamada sinyal ya sektör fonuyla ya da sektörün 2-3 öncü hissesiyle taşınır — ikisinin de takip farkı vardır.

Backtest Sonuçları

2018–2026, aylık rotasyon, top-2 sektör, maliyet dahil:

Metrik	Rotasyon	XU100
Yıllık Sharpe	1.09	0.74
Max Drawdown	%-27.3	%-33.6
Aylık Win Rate	%59	%55
Yıllık Sektör Değişimi	~7	—

Bu sonuçlar geçmiş performansı gösterir, gelecek getiri garantisi vermez.

Fark bir yılda değil, döngü boyunca birikiyor. 2022'de sistemin beni aylarca sanayi ihracatçılarında tutması — hiç sevmediğim, "pahalı" bulduğum bir dönemde — kişisel görüşle sistem sinyali çatıştığında kime güveneceğimi netleştiren tecrübe oldu. Sistem haklıydı.

Sonuç

• Sektör rotasyonu, hisse seçiminden önce cevaplanması gereken soruyu — "sermaye şu an nereye akıyor?" — kurala bağlar. Tek başına da çalışır ama asıl gücü, hisse taramanızı doğru havuzla sınırlamaktır.
• Zayıf nokta dönüş noktaları: liderlik el değiştirirken skor eski kazananı bir-iki ay fazladan taşır. Keskin makro kırılmalarda (faiz döngüsü dönüşleri gibi) sistemin geç kalması yapısaldır, hatası değil.
• Sinyalin uygulanabilirliğini es geçmeyin: sektörü hangi araçla taşıdığınız (fon mu, öncü hisseler mi) net getiriyi backtest kadar etkiler.

Bir sonraki adım: skora bir mutlak momentum filtresi ekleyip ("en güçlü sektör bile eksideyse nakitte kal") rotasyonu dual momentum ile birleştirmek — iki sistemin kesişimi ikisinden de sağlamdır.